เครื่องปั่นไฟ เลือกอย่างไรให้ไฟพอใช้? รู้ก่อนซื้อและติดตั้ง

เครื่องปั่นไฟคืออะไร และเหมาะกับงานแบบไหน?
เครื่องปั่นไฟ หรือเครื่องกำเนิดไฟฟ้า เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ผลิตกระแสไฟฟ้าจากพลังงานของเครื่องยนต์หรือแหล่งพลังงานอื่น เพื่อนำมาใช้เป็นไฟฟ้าสำรองเมื่อระบบไฟฟ้าหลักไม่สามารถจ่ายไฟได้

สามารถนำไปใช้งานได้หลายรูปแบบ เช่น

• บ้านพักอาศัย
• ร้านค้าและสำนักงาน
• โรงงานและโกดัง
• งานก่อสร้าง
• ฟาร์มและพื้นที่เกษตร
• ระบบไฟส่องสว่าง
• อุปกรณ์ที่ต้องทำงานต่อเนื่อง
• ระบบสำรองไฟสำหรับพื้นที่ที่ไฟฟ้าเข้าไม่ถึง

อย่างไรก็ตาม เครื่องปั่นไฟแต่ละขนาดไม่ได้เหมาะกับทุกงาน จึงควรเลือกจากลักษณะโหลดและกำลังไฟที่ต้องใช้เป็นหลัก

เลือกเครื่องปั่นไฟจากอะไร? อย่าดูแค่จำนวนวัตต์
สิ่งสำคัญที่สุดก่อนซื้อคือการรู้ว่า ต้องการใช้ไฟกับอุปกรณ์อะไรบ้าง

ลองทำรายการอุปกรณ์ที่ต้องการให้เครื่องปั่นไฟจ่ายไฟ เช่น


ไม่ควรใช้ตัวเลขในตารางเป็นค่าตายตัว เพราะกำลังไฟจริงของอุปกรณ์แต่ละรุ่นแตกต่างกัน ควรดูข้อมูล W หรือ kW จากป้ายกำกับหรือคู่มือของอุปกรณ์โดยตรง

อย่าลืมโหลดตอนสตาร์ต
อุปกรณ์บางประเภท เช่น มอเตอร์ ปั๊มน้ำ ตู้เย็น หรือเครื่องปรับอากาศ อาจใช้กระแสไฟสูงกว่าปกติในช่วงเริ่มทำงาน

ดังนั้นการนำกำลังไฟของอุปกรณ์ทุกตัวมาบวกกันอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ

ควรพิจารณาทั้ง

โหลดขณะทำงาน + โหลดช่วงสตาร์ต

โดยเฉพาะหากมีมอเตอร์หรือเครื่องจักรอยู่ในระบบ

เครื่องปั่นไฟเล็กไปจะเกิดอะไรขึ้น?
หากเลือกเครื่องปั่นไฟที่มีกำลังต่ำกว่าความต้องการ อาจพบปัญหา เช่น

• เครื่องรับโหลดไม่ไหว
• แรงดันไฟฟ้าไม่คงที่
• เครื่องยนต์ทำงานหนัก
• เครื่องตัดการทำงานเมื่อโหลดสูง
• อุปกรณ์ไฟฟ้าทำงานผิดปกติ
• ไม่สามารถเปิดอุปกรณ์หลายตัวพร้อมกันได้

ดังนั้นการเลือกเครื่องที่มีขนาดใหญ่กว่าความต้องการเล็กน้อยจึงอาจช่วยให้มีเผื่อสำหรับการใช้งานจริง แต่ ไม่ควรเลือกขนาดใหญ่เกินความจำเป็นโดยไม่มีเหตุผล เพราะมีผลต่อราคา การสิ้นเปลืองเชื้อเพลิง และต้นทุนการดูแลรักษา

kW กับ kVA ต่างกันอย่างไร?
เรื่องนี้เป็นจุดที่ลูกค้าสับสนกันบ่อย เพราะเครื่องปั่นไฟอาจระบุกำลังเป็น kW หรือ kVA

• kW คือกำลังไฟฟ้าจริงที่นำไปใช้งาน
• kVA คือกำลังไฟฟ้าปรากฏ
• ความสัมพันธ์ระหว่างสองค่านี้ขึ้นอยู่กับ Power Factor (PF)

โดยทั่วไปจึงไม่ควรเห็นตัวเลข kVA แล้วนำไปเทียบกับความต้องการ kW แบบตรง ๆ โดยไม่ดูค่า PF และรายละเอียดของเครื่อง

หากเป็นงานโรงงานหรือมีเครื่องจักรจำนวนมาก ควรให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยตรวจสอบโหลดก่อนเลือกเครื่อง

ต้องใช้เครื่องปั่นไฟเฟสเดียวหรือสามเฟส?
อีกเรื่องที่ต้องตรวจสอบคือระบบไฟฟ้าที่ต้องการใช้งาน

เครื่องปั่นไฟเฟสเดียว
เหมาะกับระบบไฟฟ้าที่เป็นเฟสเดียว เช่น การใช้งานทั่วไปในบ้านหรือพื้นที่ขนาดเล็ก ทั้งนี้ต้องตรวจสอบระบบไฟและโหลดจริงของสถานที่

เครื่องปั่นไฟสามเฟส
เหมาะกับระบบที่มีโหลดสามเฟส เช่น โรงงาน อาคาร หรือเครื่องจักรบางประเภท

หากนำเครื่องผิดระบบมาใช้งาน อาจไม่สามารถจ่ายไฟให้กับอุปกรณ์ที่ต้องการได้อย่างถูกต้อง ดังนั้นควรตรวจสอบระบบไฟฟ้าของพื้นที่ก่อนสั่งซื้อ

เลือกเชื้อเพลิงแบบไหนดี?
เครื่องปั่นไฟมีหลายรูปแบบ ขึ้นอยู่กับชนิดเครื่องยนต์และเชื้อเพลิงที่ใช้ เช่น น้ำมันดีเซลหรือน้ำมันเบนซิน

การเลือกควรดูจาก

• ระยะเวลาที่ต้องการใช้งาน
• กำลังไฟที่ต้องการ
• ความถี่ในการใช้งาน
• ความสะดวกในการหาเชื้อเพลิง
• ค่าใช้จ่ายในการดูแลรักษา
• สภาพแวดล้อมของพื้นที่ติดตั้ง

หากเป็นระบบสำรองไฟที่ต้องใช้งานเป็นเวลานานหรือมีโหลดสูง ควรพิจารณาข้อมูลทางเทคนิคของเครื่องอย่างละเอียด ไม่ควรเลือกจากชนิดเชื้อเพลิงเพียงอย่างเดียว

ถ้าต้องการให้เครื่องทำงานอัตโนมัติ ต้องดูอะไร?
สำหรับสถานที่ที่ไม่ต้องการให้ไฟดับนาน อาจเลือกใช้ระบบ Automatic Transfer Switch (ATS) ร่วมกับเครื่องกำเนิดไฟฟ้า

เมื่อระบบไฟฟ้าหลักมีปัญหา ระบบสามารถตรวจจับและสั่งเปลี่ยนแหล่งจ่ายไปยังเครื่องสำรองตามการออกแบบของระบบ

เหมาะกับสถานที่ที่ต้องการความต่อเนื่อง เช่น

• โรงงาน
• อาคารสำนักงาน
• ระบบสื่อสาร
• ระบบรักษาความปลอดภัย
• ระบบสำคัญที่ไม่ควรหยุดทำงาน

แต่การติดตั้งระบบอัตโนมัติควรออกแบบให้เหมาะกับระบบไฟฟ้าของสถานที่ และให้ช่างไฟฟ้าหรือผู้เชี่ยวชาญดำเนินการ

เครื่องปั่นไฟติดตั้งตรงไหนได้บ้าง?
ตำแหน่งติดตั้งมีผลต่อทั้งความปลอดภัยและอายุการใช้งาน

ควรพิจารณาเรื่อง

• การระบายอากาศ
• ความร้อนจากเครื่องยนต์
• เสียงและแรงสั่นสะเทือน
• ฝนและความชื้น
• ระยะห่างจากวัสดุไวไฟ
• การเติมเชื้อเพลิงและบำรุงรักษา
• การเดินสายไฟ
• การเข้าถึงเครื่องในกรณีฉุกเฉิน

ไม่ควรใช้งานเครื่องยนต์สันดาปภายในในพื้นที่ปิดหรืออากาศถ่ายเทไม่เพียงพอ เนื่องจากไอเสียอาจมีคาร์บอนมอนอกไซด์ ซึ่งเป็นอันตรายร้ายแรง

เครื่องปั่นไฟต้องดูแลอย่างไร?
การบำรุงรักษาตามคู่มือผู้ผลิตช่วยลดโอกาสที่เครื่องจะขัดข้องในช่วงที่จำเป็นต้องใช้งาน

ควรตรวจสอบตามระยะ เช่น

• น้ำมันเครื่อง
• ไส้กรอง
• ระบบเชื้อเพลิง
• แบตเตอรี่
• ระบบระบายความร้อน
• สายไฟและจุดเชื่อมต่อ
• ระบบควบคุมและป้องกัน
• สภาพโดยรวมของเครื่อง

สำหรับเครื่องที่ใช้เป็นไฟสำรอง แม้จะไม่ได้เปิดใช้งานบ่อย ก็ควรมีการทดสอบเดินเครื่องตามคำแนะนำของผู้ผลิต เพราะเครื่องที่ไม่เคยลองเปิดตอนปกติ มักเลือกจะมีปัญหาในวันที่มนุษย์ต้องการมันที่สุด เป็นกฎจักรวาลที่น่าหงุดหงิดพอสมควร

ก่อนสั่งซื้อเครื่องปั่นไฟ ต้องเตรียมข้อมูลอะไรบ้าง?
เพื่อให้เลือกเครื่องได้ตรงกับงาน ควรเตรียมข้อมูลต่อไปนี้

• อุปกรณ์ที่ต้องการจ่ายไฟ
• กำลังไฟของแต่ละอุปกรณ์
• โหลดที่ต้องทำงานพร้อมกัน
• อุปกรณ์ที่มีมอเตอร์หรือโหลดสตาร์ตสูง
• ระบบไฟเฟสเดียวหรือสามเฟส
• กำลังไฟที่ต้องการใช้งาน
• ระยะเวลาที่ต้องการให้เครื่องทำงาน
• สถานที่ติดตั้ง
• ระบบสั่งงานแบบ Manual หรือ Automatic
• เงื่อนไขหรือ Specification ของโครงการ

ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้ผู้ขายหรือผู้เชี่ยวชาญสามารถประเมินขนาดเครื่องได้แม่นยำขึ้น

ดูสินค้าเครื่องปั่นไฟ