แบบเหล็ก เลือกอย่างไรให้เหมาะกับงานก่อสร้าง? รู้ก่อนใช้งาน

แบบเหล็กคืออะไร?
แบบเหล็ก หรือแบบหล่อคอนกรีตเหล็ก คือโครงสร้างหรือแผ่นแบบที่ใช้เป็นตัวกำหนดรูปร่างของคอนกรีตในระหว่างการเทและรอให้คอนกรีตแข็งตัว

โดยทั่วไปแบบต้องมีความแข็งแรงและคงรูปเพียงพอ เพื่อไม่ให้เกิดการเคลื่อนตัวหรือเสียรูปจากแรงดันของคอนกรีต

จึงสามารถนำไปใช้กับงานคอนกรีตหลายประเภท เช่น

• งานหล่อเสา
• งานหล่อคาน
• งานผนังคอนกรีต
• งานฐานราก
• งานพื้น
• งานก่อสร้างอาคาร
• งานโครงสร้างคอนกรีต
• งานก่อสร้างที่ต้องการรูปทรงและขนาดสม่ำเสมอ

แบบเหล็กเหมาะกับงานแบบไหน?
ก่อนเลือกแบบเหล็ก ควรเริ่มจากลักษณะชิ้นงานที่ต้องการหล่อ ไม่ใช่เลือกจากขนาดแบบที่มีอยู่เพียงอย่างเดียว

งานที่ต้องการรูปทรงสม่ำเสมอ
แบบเหล็กเหมาะกับงานที่ต้องการให้ชิ้นงานคอนกรีตมีขนาดและรูปทรงใกล้เคียงกัน โดยเฉพาะงานที่ต้องทำซ้ำหลายครั้ง

งานก่อสร้างที่ต้องใช้แบบซ้ำ
หากต้องหล่อคอนกรีตหลายชิ้นที่มีขนาดใกล้เคียงกัน แบบเหล็กสามารถนำกลับมาใช้งานได้หลายครั้งตามสภาพของแบบและการดูแลรักษา ช่วยลดการเตรียมแบบใหม่ในทุกครั้ง

งานที่ต้องการผิวคอนกรีตเรียบร้อย
ผิวของแบบมีผลต่อผิวคอนกรีตหลังถอดแบบ ดังนั้นควรเลือกแบบที่มีสภาพเรียบและมีรอยต่อเหมาะสมกับลักษณะงาน

เลือกแบบเหล็กจากขนาดอย่างไร?
ขนาดของแบบต้องสัมพันธ์กับขนาดของชิ้นงานที่ต้องการหล่อ

ก่อนสั่งซื้อหรือเตรียมแบบ ควรตรวจสอบ

• ความกว้าง
• ความสูง
• ความยาว
• ความหนาของชิ้นงาน
• รูปทรงของคอนกรีต
• จุดต่อระหว่างแบบ
• ตำแหน่งเหล็กเสริม
• พื้นที่สำหรับติดตั้งและถอดแบบ

หากขนาดแบบไม่ตรงกับแบบก่อสร้าง อาจต้องดัดแปลงหน้างาน ซึ่งเพิ่มเวลาและอาจทำให้รูปทรงของคอนกรีตไม่ตรงตามที่ต้องการ

แบบเหล็กต้องแข็งแรงแค่ไหน?
ขณะเทคอนกรีต แบบจะได้รับแรงดันจากคอนกรีต รวมถึงแรงจากการเทและการทำงานบริเวณหน้างาน

ดังนั้นแบบต้องมีความแข็งแรงเพียงพอ และต้องติดตั้งร่วมกับระบบค้ำยันหรือโครงรองรับที่เหมาะสม

โดยเฉพาะงานที่มีขนาดใหญ่หรือมีความสูงมาก ไม่ควรประเมินความแข็งแรงจากความหนาของแผ่นแบบเพียงอย่างเดียว แต่ควรพิจารณาระบบแบบหล่อทั้งหมด

ทำไมแบบเหล็กถึงโก่งหรือเคลื่อนตัว?
ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นระหว่างใช้งาน ได้แก่

1. ค้ำยันไม่เพียงพอ
ทำให้แบบเคลื่อนตัวหรือโก่งเมื่อรับแรงจากคอนกรีต

2. จุดยึดไม่แน่น
รอยต่อของแบบอาจเปิดหรือขยับระหว่างเท

3. แบบเสียรูปจากการใช้งานก่อนหน้า
หากนำแบบที่มีรอยบุบหรือบิดงอกลับมาใช้โดยไม่ตรวจสอบ อาจส่งผลต่อรูปทรงของคอนกรีต

4. เทคอนกรีตเร็วหรือไม่เหมาะสมกับระบบแบบ
แรงดันด้านข้างอาจเพิ่มขึ้นจนเกินกว่าที่ระบบแบบได้รับการออกแบบไว้

ก่อนเทคอนกรีตควรตรวจสอบอะไร?
ควรตรวจสอบแบบให้เรียบร้อยก่อนเริ่มเท โดยเฉพาะ

• แบบอยู่ในตำแหน่งถูกต้อง
• ขนาดตรงตามแบบก่อสร้าง
• จุดต่อปิดสนิท
• ระบบยึดและค้ำยันแข็งแรง
• แบบตั้งได้แนวและระดับ
• ไม่มีเศษวัสดุอยู่ภายในแบบ
• มีพื้นที่สำหรับติดตั้งเหล็กเสริมและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้อง
• ตรวจสอบช่องเปิดหรือ Embedded Items ที่ต้องติดตั้งก่อนเท

การตรวจสอบก่อนเทใช้เวลาไม่นาน แต่ช่วยลดปัญหาที่แก้ทีหลังได้ยาก เพราะคอนกรีตมีนิสัยน่ารำคาญตรงที่พอแข็งแล้ว มันไม่ค่อยให้ความร่วมมือในการแก้ไข

แบบเหล็กรั่วตามรอยต่อ แก้อย่างไร?
หากรอยต่อระหว่างแบบไม่สนิท อาจเกิดน้ำปูนไหลออกมาในระหว่างเท ส่งผลให้ขอบหรือผิวคอนกรีตไม่เรียบร้อย

ควรตรวจสอบรอยต่อทั้งหมดก่อนเท และใช้วิธีปิดรอยต่อที่เหมาะสมกับระบบแบบ

ไม่ควรแก้ปัญหาโดยการเพิ่มวัสดุปิดรอยต่อแบบสุ่ม ๆ เพราะอาจทำให้ถอดแบบยากหรือทิ้งร่องรอยบนผิวคอนกรีต

ต้องเตรียมแบบเหล็กก่อนใช้งานอย่างไร?
ก่อนนำแบบมาใช้งาน ควร

• ตรวจสอบว่ามีการบิดงอหรือไม่
• ทำความสะอาดคราบคอนกรีตเก่า
• ตรวจสอบจุดยึดและรอยต่อ
• ตรวจสอบผิวแบบ
• จัดเก็บแบบให้ไม่เกิดการเสียรูป
• ใช้วัสดุช่วยถอดแบบตามคำแนะนำที่เหมาะสม

การดูแลแบบอย่างสม่ำเสมอช่วยให้สามารถนำกลับมาใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

แบบเหล็กใช้ซ้ำได้หรือไม่?
สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำได้ แต่จำนวนครั้งที่ใช้งานจริงขึ้นอยู่กับ

• คุณภาพและความแข็งแรงของแบบ
• สภาพผิว
• การทำความสะอาด
• วิธีถอดแบบ
• การจัดเก็บ
• การเกิดสนิมหรือความเสียหาย
• ลักษณะงานที่นำไปใช้

หากแบบมีรอยบุบ บิดงอ หรือเสียรูปมาก ควรตรวจสอบก่อนนำกลับมาใช้งาน เพราะการใช้แบบเดิมที่สภาพไม่เหมาะสมอาจทำให้ชิ้นงานคอนกรีตมีปัญหาตามไปด้วย

ก่อนสั่งซื้อแบบเหล็ก ควรเตรียมข้อมูลอะไร?
เพื่อให้เลือกแบบได้ตรงกับหน้างาน ควรเตรียมข้อมูลดังนี้

• ประเภทของงานคอนกรีต
• รูปทรงและขนาดของชิ้นงาน
• จำนวนชิ้นที่ต้องหล่อ
• ขนาดพื้นที่ติดตั้ง
• วิธีติดตั้งและถอดแบบ
• น้ำหนักหรือแรงที่แบบต้องรองรับ
• ลักษณะการใช้งานซ้ำ
• สภาพพื้นที่หน้างาน
• รายละเอียดตามแบบก่อสร้างหรือ Specification

สำหรับงานโครงสร้างที่มีความซับซ้อนหรือมีความเสี่ยงด้านความปลอดภัย ควรให้วิศวกรหรือผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบระบบแบบหล่อและค้ำยันก่อนใช้งาน

ดูสินค้าแบบเหล็ก